Tarczyca

Co to jest rak tarczycy

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego (czyli produkującym hormony) zlokalizowanym na szyi. W obrębie tarczycy często dochodzi do powstania zmian guzkowych, które są częste, można je znaleźć nawet u połowy populacji. Na szczęście większość tych guzków ma charakter łagodny, a zaledwie 1-2% z nich ma charakter złośliwy.

Ze względu na to, że tarczyca zbudowana jest głównie z 2 typów komórek, nowotwory złośliwe tarczycy możemy podzielić odpowiednio na różne podstawowe podtypy, które różnią się swoją złośliwością.

tarczyca

Czynniki ryzyka

Na raka tarczycy można zachorować w każdym wieku, natomiast najwięcej zachorowań obserwuje się między 40. a 50. rokiem życia. Nie jest łatwo wskazać czynniki predysponujące do zachorowania na raka tarczycy. Sam fakt obecności guzków tarczycy jest czynnikiem sprzyjającym występowaniu raka tarczycy. Płeć żeńska kilkakrotnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka tarczycy, podobnie ryzyko wzrasta z liczbą przebytych ciąż. Najlepiej poznanym zewnętrznym czynnikiem, który zwiększa ryzyko raka brodawkowatego tarczycy, jest ekspozycja na promieniowanie jonizujące. Obserwowano wzrost zachorowań na raka tarczycy u osób, które przeżyły wybuch jądrowy czy też przebyły napromienianie na obszar szyi w dzieciństwie. Radioterapia okolic szyi była szerzej stosowana na początku drugiej połowy XX wieku, natomiast obecnie jej stosowanie u dzieci jest ograniczone tylko w uzasadnionych przypadkach i pociąga za sobą ryzyko raka tarczycy za 10-20 lat.

Objawy, wykrycie raka tarczycy

Rak tarczycy może przebiegać bezobjawowo i wtedy rozpoznanie stawiane jest na podstawie biopsji guzka przypadkowo wykrytego w badaniu USG. W części przypadków chory sam, jego otoczenia lub jego lekarz wykrywają twardy, nieruchomy guzek tarczycy, któremu mogą towarzyszyć powiększone szyjne węzły chłonne. W dużym zaawansowaniu choroby (zwłaszcza w raku niskozróżnicowanym) mogą pojawić się objawy związane z miejscowym rozrostem guza pod postacią duszności, chrypki, dysfagii (trudności w połykaniu), zespołu objawów wynikających z ucisku naczyń krwionośnych na szyi czy bólu szyi. Wystąpienie przerzutów odległych może manifestować się dusznością, męczliwością i osłabieniem przy występujących zmianach w płucach lub dolegliwościach bólowych, a także ze złamaniami patologicznymi u chorych cierpiących na rozsiew do kości.

Stadia zaawansowania

W przypadkach raka tarczycy stosowana jest klasyczna klasyfikacja zaawansowania nowotworów TNM (Tumor czyli guz, Node czyli węzeł chłonny, Metastasis czyli przerzuty).

Rozpoznanie raka tarczycy

Podstawowym badaniem służącym do rozpoznania raka tarczycy jest wykonanie biopsji cienkoigłowej. Nakłucie guzka tarczycy wykonywane jest pod kontrolą USG, co pozwala precyzyjnie dobrać miejsce do biopsji.

Badania krwi nie są pomocne w rozpoznaniu raka tarczycy, poza oznaczeniem kalcytoniny (substancja wydzielana przez tarczycę); znacznie podwyższone stężenie kalcytoniny silnie sugeruje rozpoznanie raka rdzeniastego tarczycy.

Leczenie

Leczenie operacyjne

Podstawę leczenia stanowi leczenie operacyjne całej tarczycy lub jednego jej płata, zależnie od wielkości guza.

Leczenie jodem promieniotwórczym i L-tyroksyną

Uzupełniające leczenie jodem promieniotwórczym w zróżnicowanym raku tarczycy ma za zadanie zniszczyć resztki . Terapia jodem promieniotwórczym ma udowodnioną skuteczność i ułatwia późniejsze monitorowanie chorych i wczesne wykrycie nawrotu choroby. Istnieje grupa chorych odnosząca korzyści z zastosowania L-tyroksyny – hormonu wydzielanego przez tarczycę.

Rokowanie

Rokowanie jest w raku tarczycy dobre. Świadczy o tym fakt, że mimo obserwowanego w ostatnich latach wzrostu zachorowalności na raka tarczycy, liczba zgonów z powodu tej choroby utrzymuje się na stałym i stosunkowo niskim poziomie. Wynika to z wczesnej diagnostyki oraz stałej poprawy sposobów leczenia.